بررسی تأثیراقلیم کوهستانی بر تأمین منابع آبی افغانستان
محترم معاون سرمحقق عبدالوهاب همدرد آمردیپارتمنت جغرافیۀ طبیعی انستیتوت هایدرومیتیورلوژی مرکز علوم زمین، معاونیت بخش علوم طبیعی - تخنیکی اکادمی علوم افغانستان کنفرانس علمی – تحقیقی خویش را تحت عنوان:« بررسی تأثیراقلیم کوهستانی بر تأمین منابع آبی افغانستان » در دفتر معاونیت بخش علوم طبیعی- تخنیکی به حضور داشت هیأت ارزیابی ارایه نمود.
در این کنفرانس گفته شد که افغانستان 652225 کیلومترمربع مساحت داشته که تقریباً ¾ حصۀ خاک آنرا کوه ها تشکیل داده که از آنجمله حدود 100000 یک صد هزار کیلومتر مربع ( تقریباً 15 فیصد ) از مساحت آن تحت پوشش اقلیم کوهستانی که بالاتر از 3000 متر ارتفاع از سطح بحر قرار دارد، می باشد. همچنان از همین ساحۀ اقلیمی در حدود 75 الی 80 فیصد آب حوزه های آبی افغانستان تأمین می گردد.
به گفته محترم همدرد صاحب، یخچالها و جهیل های یخچالی که عمدتاً در ارتفاعات بلند کوهستانی در شمال شرق کشور موقعیت دارند، منبع اصلی آب دریا کابل - اندوس و معاونین آن و حوزۀ دریایی پنچ - آمو را تشکیل میدهد. دریاهای هلمند، هریرود، مرغاب، بلخ آب و ... از کوهستانات مرکزی سرچشمه گرفته که منبع اصلی آنها را برفهای دایمی و بارنده گی اوروگرافیکی تشکیل می دهد. در حقیقت، کوه ها به عنوان برجها و ذخیره گاه های آب در افغانستان محسوب شده و بنابر تغییرات اقلیمی، خاصتاً افزایش درجۀ حرارت هوا، ذوب یخچالها و برفهای دایمی تسریع شده و نیزعدم موجودیت ساختمان های هایدروتخنیکی، قطع درختان و گیاهان و تخریب محیط های نباتی، فقدان برنامه ریزی مناسب برای حفظ و مدیریت پایدار منابع آبی، آلوده گی هوا، استخراج بیش از حد آبهای زیرزمینی. کمبود تغذیۀ مجدد آبهای زیرزمینی، کاهش و تغییر درنوع و رژیم بارنده گی، چالش ها را فرا راه تأمین آب در افغانستان بوجود آورده است. اگر بشکل دقیق و بطور نمونه این موضوع را ژرف نگیری نماییم، بلاخره تغییرات اقلیمی، تغییر در نوع بارش یکی از بحرانی ترین تغییرات تبدیل برف زمستان به باران است؛ به این معنی که نزولات جوی بجای ذخیره شدن در کوهستانات، بلافاصله جاری و تخلیه شده و به شکل سیلاب باعث تخریب و ویرانی گردیده و از کشور خارج می شود.
بناءً اقلیم کوهستانی در کشور تأمین کنندۀ منابع آبی اصلی در این سرزمین نقش تعیین کننده دارد که تحقیق بالای آن از اهمیت ویژۀ برخوردار می باشد.
در ضمن آب یک ماده حیاتی بوده که تمام محرکه های اقتصادی و اجتماعی کشو وابسطه به آن است، بناءً در عصر حاضر تأمین و مدیریت آب در کشور یکی از بخش های مهم و حیاتی پنداشته می شود، از این جهت، تحقیق روی چگونگی نقش اقلیم کوهستانی در تأمین منابع آب در کشور، مبرمیت تحقیق هذا را تشکیل می دهد.
هدف این تحقیق، بررسی نقش اقلیم کوهستانی بالای تأمین منابع آب در افغانستان می باشد.
همچنان در این تحقیق سعی به عمل آمده تا به سوالاتی چون: چند فیصد از خاک افغانستان از نوع اقلیم کوهستانی متأثر می باشد؟، چه مقدار از منابع آبی کشور از ساحۀ اقلیم کوهستانی تأمین می گردد؟ و اقلیم کوهستانی در تأمین آب کشور چه نقش دارد؟ جواب ارایه گردد.
در این تحقیق از روش توصیفی - تحلیلی استفاده به عمل آمده است و کنفرانس با یک نتیجه گیری جامع و پیشنهادات سودمند پایان می یابد.
کنفرانس طبق وقت تعیین شده ارایه و بعد از طرح سوال و ارائه پاسخ های مؤجه، از جانب هیأت مؤظف مثبت ارزیابی گردید. مجلس با دعای اختتامیه با امید تحقیقات مؤثر و همه جانبه پایان یافت.
